Kilka opłat od jednego pozwu o naruszenie dóbr osobistych

4th Lipiec, 2012 - Posted by Filip Kilanowski -

Pozew o ochronę dóbr osobistych, jeżeli zawiera także roszczenie pieniężne, podlega kilku opłatom sądowym. Wynika to z uchwały, jaką w dniu 16 października 2009 r. podjął Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów (sygn. akt III CZP 54/09). Ustawodawca, niestety, nie ma zamiaru zmienić tego stanu rzeczy.

Pokrzywdzony naruszeniem dóbr osobistych może wystąpił z kilkoma roszczeniami, takich jak: żądanie opublikowania stosownego oświadczenia w określonej formie i treści (może ono zawierać przeprosiny, wyrazy ubolewania, bądź sprostowanie), żądanie wypłacenia odpowiedniego zadośćuczynienia, bądź zasądzenia sumy pieniężnej na określony cel społeczny.

Pokrzywdzony dokonuje wyboru zgłaszanego przez siebie żądania w pozwie, który podlega opłacie. Według obowiązującej od marca 2006 roku ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 z późn.zm.) pozew o ochronę praw dóbr osobistych podlega opłacie stałej 600 zł (art. 26. ust.1 pkt 3 ustawy).

Zatem w oparciu o ten przepis pozew o ochronę dóbr osobistych podlega opłacie 600 zł. Żądanie takiego pozwu rzadko ogranicza się jednak wyłącznie do roszczeń o charakterze niemajątkowym, jak nakazanie opublikowania przeprosin. Pokrzywdzeni coraz częściej domagają się zadośćuczynienia, a takie żądanie jest roszczeniem majątkowym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy o kosztach, przywołanej powyżej, w sprawach o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100 000 zł.

W praktyce powstaje wątpliwość, co do wysokości należnej opłaty sądowej. Zasadą jest, że w przypadku roszczenia majątkowego, a takim jest, roszczenie o zapłatę, pobiera się opłatę stosunkową. Jednak art. 26 wskazanej powyżej, ustawy przewiduje tylko jedną opłatę.

Początkowo orzecznictwo obrało wykładnię łaskawszą dla potencjalnych powodów. Przyjmowano, że ustawa, regulując wysokość opłaty od pozwu o ochronę dóbr osobistych nie rozróżnia zgłoszonych w pozwie roszczeń niemajątkowych od majątkowych (tak jak czyni to w innych miejscach). Według tego stanowiska, taka redakcja przepisu miała ułatwiać  pokrzywdzonym dochodzenie ochrony swoich praw niemajątkowych. Sądy przychylające się do takiej interpretacji wychodziły z założenia, że ustawa nie stanowi o opłacie za zgłoszone roszczenie, ale za sprawę o charakterze niemajątkowym. A ta, choć część zgłoszonych roszczeń będzie miała charakter majątkowych, jako taka ma niemajątkowy charakter. Sąd rozstrzyga bowiem, czy doszło do naruszenia osobistego prawa niemajątkowego.

To stanowisko było poddawane w wątpliwość i szybko pojawiły się głosy odmienne. Według nich roszczenie o zapłatę, jakim jest żądanie zapłaty zadośćuczynienia jest zawsze roszczeniem majątkowym. Można je połączyć w jednym pozwie z roszczeniem niemajątkowym, jakim jest żądanie wydania oświadczenia, można też dochodzić wszystkich roszczeń osobno. Natomiast poprzez sprawę o prawa majątkowe należy rozumieć sprawę, której przedmiotem jest roszczenie majątkowe, a więc której pozytywne rozstrzygnięcie ma dla powoda wartość majątkową. Za tym poglądem opowiedział się ostatecznie Sąd Najwyższy, w przywołanej powyżej uchwale.

Wobec tego pozew o ochronę dóbr osobistych podlega dwóm opłatom: 600 zł opłaty stałej za zgłoszone roszczenie o złożenie oświadczenia oraz opłacie stosunkowej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

W praktyce orzeczniczej toruje sobie drogę stanowisko, według którego żądanie opublikowania przeprosin może wymagać wniesienia kilku opłat stałych. Jeżeli powód domaga się zamieszczenia oświadczenia np. w telewizji i gazecie, niektóre sądy mogą potraktować to jako dwa odrębne roszczenia podlegające dwóm opłatom po 600 zł. W ten sposób koszty dochodzenia ochrony prawnej znacznie rosną.

Ministerstwo Sprawiedliwości zdementowało prasowe doniesienia, jakoby prowadziło pracę nad nowelizacją ustawy o kosztach, mającą na celu wprowadzenie jednej stałej opłaty od pozwu za całość zgłoszonych żądań. Potencjalnym pokrzywdzonym pozostaje jedynie ograniczyć roszczenia albo zgromadzić większe środki na opłatę od pozwu.

No Comments

No Comments

Leave a reply

Name *

Mail *

Website