Niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę

22nd Luty, 2013 - Posted by Maja Szymczak -

Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli pracownika lub pracodawcy, powodującym ustanie stosunku pracy z upływem jego okresu. Terminy wypowiedzenia określone są w tygodniach lub miesiącach. W przypadku okresu wypowiedzenia liczonego w tygodniach lub miesiącach termin wypowiedzenia powinno kończyć się w sobotę lub w ostatni dzień miesiąca.

Wypowiedzenie umowy o pracę, prowadzące do jej rozwiązania, powinno nastąpić w formie pisemnej, jednakże złożenie go w innej formie np. ustnie lub w sposób dorozumiany również wywołuje skutki prawne, jednakże jest ono dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Każda  bowiem jednostronna decyzja pracodawcy w zakresie ustania stosunku pracy, dokonana nawet z naruszeniem prawa, prowadzi do ustania stosunku pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę.

Istotne jest to, iż zgodnie z artykułem 30 § 4 k.p. wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony winno zawierać uzasadnienie.  Z oświadczenia pracodawcy powinno wynikać, w sposób niebudzący wątpliwości, co jest istotą zarzutu stawianego pracownikowi i usprawiedliwiającego rozwiązanie z nim stosunku pracy (Wyrok SN z dnia 09-03-2010 r., sygnatura I PK 175/09).

Na pracodawcy zatem ciąży obowiązek wskazania przyczyn rozwiązania umowy o pracę, która musi być podana w sposób jasny i zrozumiały dla pracownika oraz wskazywać prawdziwe i konkretne powody zakończenia stosunku pracy.  Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 roku, sygnatura: I PKN 312/00: „w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Przyczyna powinna być rzeczywista i konkretna, aby pracownik mógł ocenić, czy wypowiedzenie mu umowy o pracę jest- jego zdaniem- uzasadnione i czy w związku z tym warto podejmować obronę przez wniesienie do sądu pracy odwołania od wypowiedzenia, a ponadto aby sąd pracy mógł ocenić prawdziwość (rzeczywistość) tej przyczyny”. Podanie zatem w piśmie wypowiadającym pracownikowi umowę o pracę zarzutu “niewłaściwego wywiązywania się z obowiązków” nie jest wystarczającym i konkretnym wskazaniem przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę oraz może stanowić podstawę do uznania przez sąd, iż zostało dokonane z naruszeniem prawa.

Treść wypowiedzenia umowy o pracę ma bardzo doniosłe znaczenie, ponieważ pracodawca, przeciwko któremu wniesiono pozew o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę lub o przywrócenie do pracy, może w procesie powoływać się tylko na te przyczyny, które zostały wskazane w piśmie rozwiązującym umowę o pracę (por. wyrok SN z dnia 10 listopada 1998 r., I PKN 434/98, OSNAPiUS 1999, nr 21, poz. 688). Sąd rozpoznający sprawę nie uwzględni przyczyn innych (nowych), niż te powołane w piśmie rozwiązującym umowę o pracę.

Podanie w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny pozornej (nieprawdziwej, nierzeczywistej, nieistniejącej) jest równoznaczne z brakiem wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, co oznacza, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. Taki sam skutek wywołuje ocena, że przyczyna wypowiedzenia co prawda istniała, ale była - ze względu na jej wagę lub charakter - niewystarczająca dla skutecznego dokonania wypowiedzenia (wyrok SN z dnia 07-10-2009 r. III PK 34/09).

Ciężar udowodnienia zasadności przyczyny stanowiącej podstawę dokonanego wypowiedzenia obciąża pracodawcę. Pracownika natomiast obciąża dowód istnienia okoliczności przytoczonych przez niego w celu wykazania, że wypowiedzenie umowy o pracę jest nieuzasadnione (wyr. SN z 08.09.1977 r., I PRN 17/77, PiZS 1978/5/70).

Zgodnie z art. 45 k.p.: „w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu”. Wybór roszczenia przysługuje pracownikowi, aczkolwiek sąd pracy może uznać przywrócenie do pracy za niemożliwe lub niecelowe i w takim przypadku orzeka o odszkodowaniu, przy czym nie jest konieczne, aby pracownik poniósł szkodę. Wysokość odszkodowania określa art. 471 k.p. Odszkodowanie ustala się według wynagrodzenia brutto, ustalonego jak ekwiwalent za urlop.

Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę  jest kompensatą szkody, jaką pracownik poniósł w związku z brakiem możliwości uzyskiwania wynagrodzenia na skutek bezprawnego rozwiązania umowy o pracę, nie wiąże się jednak z koniecznością wykazania uszczerbku majątkowego.

Istotne jest również to, iż od zasądzonego przez sąd odszkodowania nie odprowadza się zaliczek na podatek dochodowy oraz składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.

No Comments

No Comments

Leave a reply

Name *

Mail *

Website