Kompendium Prawne

Radca prawny prawie jak adwokat. Zmiany w Kodeksie postępowania karnego.

28th Maj, 2010 - Posted by Katarzyna Zabłocka -

Dnia 8 czerwca 2010 r. wejdzie w życie brzemienna w skutkach nowelizacja Kodeksu postępowania karnego (dalej kpk). Nowelizacja ta jest kolejnym asumptem do połączenia zawodu radcy i adwokata, czyli do stanu, do którego korporacje radcowskie i adwokackie mniej lub bardziej zmierzają.

Poniżej znajdą Państwo najistotniejsze zmiany jakie wprowadza ustawa o zmianie ustawy - kodeks karny, kodeks postępowania karnego, ustawy - kodeks karny wykonawczy, ustawy - kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz.U.nr 206, poz.1589) w zakresie kompetencji radcy prawnego.

Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 87 § 1 i 2 kpk, każda strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika, jak również każda inna osoba niebędąca stroną może uczynić to samo, jeśli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Pod rządami panującej do 8 czerwca 2010 r. wersji ustawy kpk, radca prawny przyporządkowany był do ewentualnego działania jako pełnomocnik instytucji państwowych, samorządowych, społecznych, a także w zakresie roszczeń majątkowych jako pełnomocnikiem spółek osobowych i kapitałowych oraz osób prowadzących działalność gospodarczą. Z jednej strony to niemało, z drugiej uniemożliwienie reprezentacji osób fizycznych, w znacznej mierze uszczuplało możliwości radcy prawnego w postępowaniu karnym.

Nowelizacja art. 88 ustawy zakłada, iż pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a art. 77, 78, 83, 84 i 86 § 2 stosuje się do pełnomocnika odpowiednio. Pozostawiając wciąż domenie adwokata obronę oskarżonego, przyjrzyjmy się, kogo na kanwie znowelizowanego kpk będzie mógł reprezentować radca prawny:

- oskarżyciela posiłkowego (pokrzywdzony działający jako strona obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego, w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego; wyróżnia się w tej kategorii oskarżyciela posiłkowego ubocznego i subsydiarnego)

- oskarżyciela prywatnego (pokrzywdzony wnoszący i popierający oskarżenie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego),

- powoda cywilnego (pokrzywdzony, który wytacza przeciw oskarżonemu powództwo cywilne aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej),

- pokrzywdzonego (osoba fizyczna, prawna, instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, zakład ubezpieczeń, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo).

Ponadto, istotną zmianą jest możliwość sporządzenia i podpisania przez radcę prawnego subsydiarnego aktu oskarżenia, zgodnie z art. 55 § 2 kpk, po dwukrotnym umorzeniu postępowania przygotowawczego bądź ponownej odmowie wniesienia aktu oskarżenia przez organ.

Niemniej jednak, pozostaje zasadnicza różnica zakresu umocowania - obrońca może przedsiębrać kroki tak na korzyść jak i niekorzyść oskarżonego, jest niezależny w swoim działaniu. Natomiast pełnomocnik jest zawsze związany udzielonym zakresem pełnomocnictwa oraz możliwością sprostowania jego oświadczeń przez mocodawcę.

Wchodzące w życie zmiany wydają się być dla radców nie mniejszym wyzwaniem niż dla adwokatów. Naturalnie, z innego punktu siedzenia.